ေခတ္သစ္နည္းပညာကမၻာမွာ ပညာဗဟုသုတနဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရး၊ အခ်ိန္တိုအတြင္း အျပန္အလွန္ ဆက္သြယ္ေရးနဲ႔ လြတ္လပ္တဲ့ အေတြးအျမင္စာစုေတြကို အမ်ားသူငါဆီ မွ်ေဝတင္ျပႏိုင္ေရးအတြက္ အင္တာနက္ဟာ မရွိမျဖစ္အသံုးတည့္႐ံုသာမက ျမန္မာႏုိင္ငံလို ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ နိမ့္က်တဲ့ ႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာ ပိုၿပီးလိုအပ္တယ္လို႔ေတာင္ ဆိုသူေတြ ရွိပါတယ္။
ဒီအထဲမွာ ေရြးေကာက္ပဲြဝင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြသစ္က အင္တာနက္ဟာ မရွိမျဖစ္ပါလို႔ ဆိုပါတယ္။
မတူကြဲျပားျခင္းနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါတီက ကုိေနမ်ဳိးေဝကေတာ့ “အင္တာနက္မရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ ပါတီ မေထာင္ဘူးဗ်” တဲ့။ ပါတီရန္ပံုေငြ ခ်ဳိ႕တဲ့တဲ့ သူတို႔အတြက္ အင္တာနက္ဟာ အေကာင္းဆံုး စည္း႐ံုးေရး လက္နက္ပါလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
“ပါတီမွာ သူေဌးဆိုတာ တေယာက္မွ မပါဘူး။ ရန္ပံုေငြ ရွိတဲ့သူ မပါဘူး။ ဥပမာဆုိလိုတာက ပါတီရဲ႕ တည္ေထာင္သူေတြေပါ့။ ပါတီတည္ေထာင္သူေတြက ငမြဲေတြခ်ည္းပဲ”
အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအင္အားစု NDF ပါတီရဲ႕ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္အမတ္ ေဒါက္တာျမတ္ဉာဏစိုးကလည္း အင္တာနက္ဟာ ကေန႔ကမၻာအျပင္ ျမန္မာေတြအတြက္ပါ အဓိကလိုအပ္လာၿပီလို႔ ႐ႈျမင္ပါတယ္။
“အင္တာနက္ဆိုတာ ဇိမ္ခံပစၥည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံေရးသမားမွ မဟုတ္ဘူး၊ ေက်ာင္းသားမွ မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ဆံုး ရဟန္းေတာ္ေတြ ေလာကုတၱရာစာေပေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါမွာ အိႏၵိယတို႔၊ သီရိလကၤာတို႔နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ဒီလိုပူးတြဲေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အင္တာနက္ဆိုတာက ေန႔စဥ္ မရွိမျဖစ္သုံးစြဲရတဲ့ ပစၥည္းတခုလိုမ်ဳိး ျဖစ္လာပါၿပီ”
အဲဒီလို လိုအပ္ခ်က္အျဖစ္ ႐ႈျမင္သူေတြ ရွိေနေပမယ့္လည္း လူဦးေရ သန္း ၅ဝ ေက်ာ္ရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အင္တာနက္ သုံးစြဲသူ ၃ သိန္းပဲ ရွိတယ္လို႔ ျပင္သစ္အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ RSF ရဲ႕ စာရင္းက ဆိုေနပါတယ္။
သံုးစဲြသူ အနည္းအမ်ားအေပၚ ေစာဒက တက္ဖြယ္ရွိေပမယ့္
တကယ္တမ္းမွာ အင္တာနက္ဟာ ျမန္မာျပည္သားေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘဝအတြက္ အေရးၾကီးမၾကီးက ေမးခြန္း ထုတ္စရာပင္။
“ယေန႔ေခတ္ကမၻာမွာ အင္တာနက္မသံုးဘူးဆိုရင္ အကန္းနဲ႔ တူမွာေပါ့။ မ်က္မျမင္နဲ႔ တူမွာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔က ကမၻာၾကီးေပၚမွာ မ်က္စိဖြင့္၊ နားစြင့္ၿပီးေတာ့ ေနဖို႔ လိုတယ္ေလ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ Information ဆိုတာက ရႏိုင္ေလ၊ ေကာင္းေလပဲ။ ဘာေတြျဖစ္ေနလဲ၊ ကမၻာေပၚမွာ ဘာေတြေျပာင္းလဲေနလဲ။ ဒီဟာေတြကို က်ေနာ္ ယူပါတယ္။ ေနာက္တခုက လႊတ္ေတာ္မွာ က်ေနာ္ တင္သြားတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီ Data (အခ်က္အလက္) ေတြအတြက္ လုိအပ္တဲ့အပိုင္းေတြ သံုးပါတယ္၊ ယူပါတယ္” လို႔ ေဒါက္တာျမတ္ဉာဏစိုးက သူ႔အတြက္ အင္တာနက္ အသံုးတည့္ရပံုကို နမူနာတခုျပ ေျပာပါတယ္။
လႊတ္ေတာ္ကိစၥအတြက္သာ မဟုတ္ဘဲ ျပည္တြင္းျပည္ပ ခ်ိတ္ဆက္မႈေတြနဲ႔ လူထုလႈပ္ရွားမႈ လုပ္ငန္းေတြမွာပါ အသံုးဝင္ပါတယ္လို႔ ေျပာသူကေတာ့ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ ပါတီဝက္ဆိုက္ေထာင္ခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ရဲ႕ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ဦးဝင္းတင္ပါ။
“ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးဟာ ပိုၿပီးေတာ့ နည္းနည္းေလး ေကာင္းမြန္လာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရပါတယ္။ ဒါ့ထက္ ပိုေျပာႏုိင္တာက က်ေနာ္တု႔ိရဲ႕ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္တဲ့ ေနရာမွာေတာ့ အမ်ားၾကီးကို အက်ဳိးရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဝက္ဆိုက္ဆိုရင္ ဖတ္တဲ့သူေတြ၊ အၾကံေပးတဲ့သူေတြ အမ်ားၾကီး ေပၚလာတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ NLD ဝက္ဆုိက္ကို ဝင္ၾကည့္ရေကာင္းမွန္း သိလာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္ပနဲ႔ ဆက္သြယ္လုပ္ကိုင္တဲ့ ေနရာမွာေတာ့ အမ်ားၾကီး က်ယ္ျပန္႔လာတယ္”
ပါတီအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကေပမယ့္ သံုးစြဲရာမွာ အင္တာနက္ျမန္ႏႈန္း ေလးလံၾကန္႔ၾကာလို႔ အခ်ိန္ကုန္ လူပန္းသလို အစိုးရ ပိတ္ပင္ကန္႔သတ္ခ်က္ မ်ားလြန္းလို႔ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ေပ်ာက္ဆုံးေနတယ္ဆိုတဲ့ ညည္းတြားသံေတြကလည္း စိန္ေခၚေနျပန္ပါတယ္။
“အဓိက ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ေႏွးတာပါ။ ကြန္နက္ရွင္ မိေအာင္လို႔ အေတာ္ၾကိဳးစားရပါတယ္။ ကြန္နက္ရွင္ေလး မိလို႔ သံုးေနတုန္းရွိေသး ျပန္ျပဳတ္သြားတာေပါ့ေလ။ ဒီအေပၚမွာ အခ်ိန္ေပးရလြန္းအားၾကီးတယ္ေပါ့။ ကြန္နက္ရွင္ နည္းတာရယ္၊ သံုးရတဲ့အခါမွာ ေႏွးတာရယ္။ ဒါက အဓိကပါပဲ” လုိ႔ ေဒါက္တာျမတ္ဉာဏစိုး ေျပာပါတယ္။
အင္တာနက္သံုးစြဲမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ အင္တာနက္ဆိုင္ေတြမွာ လံုၿခံဳေရးကင္မရာ တပ္ခိုင္းတာ၊ သံုးစြဲမႈမွတ္တမ္း ဝင္စစ္တာေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သံုးစြဲသူဦးေရ ေလ်ာ့က်သြားလို႔ ဆုိင္ရွင္ေတြရဲ႕ ဝင္ေငြ က်ဆင္းလာတာေၾကာင့္ ညည္းတြားသံေတြ ၾကားရျပန္ပါတယ္။
“ျပည္သူလူထုကလည္း အင္တာနက္ကို အိမ္ေတြမွာ မသံုးႏုိင္ဘူး။ ဆိုင္ေတြမွာ သြားသံုးရတယ္။ ဆိုင္ေတြမွာလည္း ႏုိ္င္ငံေရးဝက္ဆိုက္မ်ား မၾကည့္ရဆိုတဲ့ စာတန္းေတြက ရွိေနတယ္။ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဟာေတြကို ၾကည့္တာ႐ႈတာ ေတာ္ေတာ္နည္းသြားၿပီ။ ေသာင္းဂဏန္းေလာက္ပဲ ရွိေတာ့တယ္” လုိ႔ ကိုေနမ်ဳိးေဝက ဆိုပါတယ္။
အစိုးရက အင္တာနက္စင္စစ္ကို သံုးခြင့္မျပဳဘဲ တဆင့္ခံ အင္ထရာနက္အဆင့္ကိုပဲ ခြင့္ျပဳထားတာပါ။
၂ဝ၁ဝ အထိ Internet Service Provider (ISP) ႏွစ္ခုပဲ အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။ စာတိုက္ႏွင့္ ေၾကးနန္းဝန္ၾကီးဌာန ISP က ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာန အပါအဝင္ အစိုးရဌာနေတြအားလံုးနဲ႔ ADSL/Dial-up စနစ္ သံုးစြဲသူေတြကို ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးပါတယ္။ ရတနာပံု တယ္လီပို႔စ္ပိုင္ ISP ကေတာ့ Dial-up, ADSL, FTTH, Wireless/Boradband စနစ္နဲ႔ သံုးစြဲသူေတြကို ဝန္ေဆာင္မႈေပးတယ္လို႔ ျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာသတင္းသမဂၢ BMA ရဲ႕ “အမ်ဳိးသားအဆင့္ ရတနာပံု ျမန္မာ Web Portal - ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေလာ? ဖိႏွိပ္မႈေလာ?” ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
အဲဒီ ISP ႏွစ္ခုအထက္မွာ ဟံသာဝတီ အမ်ဳိးသား Gate Way ရွိၿပီး အဲဒီကတဆင့္ ႏုိင္ငံတကာ အင္တာနက္ လိုင္းေတြကို ခ်ိတ္ဆက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အင္တာနက္သံုးစြဲခ်ိန္မွာ ဆာဗာအဆင့္ဆင့္ကို ျဖတ္ရတာေၾကာင့္ ျမန္ႏႈန္းေႏွးေကြးတာေတြ ျဖစ္လာေစပါတယ္။
၂ဝ၁ဝ ေအာက္တိုဘာေနာက္ပိုင္း စစ္အစိုးရက အင္တာနက္လုိင္းစနစ္ကို ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးလာပါတယ္။ ISP စနစ္သစ္မွာ စာတိုက္ႏွင့္ ေၾကးနန္း ISP နဲ႔ ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာန ISP ဆိုၿပီး ပင္မ ႏွစ္ခု ျပန္ျဖစ္လာပါတယ္။ ရတနာပံု တယ္လီပို႔စ္ ISP ကေတာ့ စာတိုက္ႏွင့္ ေၾကးနန္းဝန္ၾကီး ISP ေအာက္မွာ ထားေတာ့မွာပါ။
ထူးျခားခ်က္အေနနဲ႔ ရတနာပံု တယ္လီပို႔စ္ပိုင္ ISP ကေနၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူေတြကို ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးသြားေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟံသာဝတီ အမ်ဳိးသား Gate Way ကေတာ့ အရင္အတုိင္းပဲ ရွိေနမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အင္တာနက္သံုးသူေတြကို ကန္႔သတ္မယ္ဆိုရင္ ရတနာပံုတယ္လီပို႔စ္ တခုထဲနဲ႔ပဲ ျပဳလုပ္ႏုိင္ၿပီလို႔ ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပထားပါေသးတယ္။
ဒါတင္ပဲလားဆိုေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တင္းက်ပ္တဲ့ ဥပေဒေတြကလည္း အင္တာနက္ သံုးစြဲမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနဆဲပါ။
ျမန္မာအစုိးရက သတင္းဆက္သြယ္ေရး နည္းပညာ (ICT) ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဥပေဒ ၃ ခု ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ ဒီဥပေဒေတြက ျမန္မာကြန္ပ်ဴတာ သိပၸံဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ဥပေဒ၊ Wide Area Network ဥပေဒႏွင့္ အီလက္ထရြန္းနစ္ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ဥပေဒတို႔ပါ။
၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ အီလက္ထရြန္းနစ္ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ဥပေဒရဲ႕ အပုိဒ္ခြဲ ၃၃ မွာဆိုရင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ လံုၿခံဳေရး၊ တရားဥပေဒ စုိးမိုးေရး၊ ႏုိင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရး၊ အမ်ဳိးသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး၊ ႏုိင္ငံေတာ္ စီးပြားေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသား ယဥ္ေက်းမႈကုိ ထိခုိက္ေစသည့္ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူမ်ားကုိ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္အထိ (သုိ႔မဟုတ္) ၾကီးေလးေသာ ေငြဒဏ္ (သုိ႔မဟုတ္) ေထာင္ဒဏ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္ ႏွစ္ရပ္စလံုး ခ်မွတ္အျပစ္ေပးႏုိင္သည္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။
ဒီဥပေဒေတြေၾကာင့္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ လႈပ္ရွားတက္ၾကြသူေတြ၊ ေနဘုန္းလတ္ အပါအဝင္ ဘေလာ့ဂ္ဂါတခ်ဳိ႕ အခုခ်ိန္ထိ ေထာင္ထဲမွာ ရွိေနၾကတုန္းပါ။
ဒီလို တင္းက်ပ္မႈ၊ ဘေလာ့ဂ္ဂါေတြ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံရမႈေတြေၾကာင့္ RSF က ျမန္မာႏုိင္ငံကို အင္တာနက္ရဲ႕ ရန္သူစာရင္းသြင္းထားၿပီး အေမရိကန္ အေျခစိုက္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ Freedom House ကလည္း အင္တာနက္ လြတ္လပ္ခြင့္မွာ ဒုတိယအခ်ဳိးေဖာက္ဆံုးအေနနဲ႔ မွတ္တမ္းတင္ထားတာပါ။
မရွိမျဖစ္ သံုးစြဲသင့္လာၿပီျဖစ္တဲ့ အင္တာနက္ကို ျမန္မာအစိုးရက ဘာေၾကာင့္ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ရလဲဆိုရင္ အေၾကာက္တရားပဲလို႔ ဦးဝင္းတင္က ယူဆပါတယ္။
“သူတို႔ (အစိုးရ) က ေၾကာက္ရြံ႕မႈအေပၚမွာ တည္ၿပီးေတာ့ အင္တာနက္သံုးစြဲမႈေတြကို အမ်ဳိးမ်ဳိး ခ်ဳပ္ကိုင္လာပါတယ္။ ခ်ဳပ္ကိုင္လာတဲ့အတြက္ အင္တာနက္ဆိုင္ေတြ၊ ကေဖးေတြဆိုရင္ ဘယ္လိုင္းေတြ ဘယ္လုိင္းေတြ ဘာေတြ ပိတ္ပါတို႔ လုိင္းေတြ ဝင္လို႔မရတာ ပိတ္တာက တပိုင္း၊ ေနာက္ လိုင္းေတြကို ေႏွးေအာင္ လုပ္တာတို႔၊ ဒါေတြကလည္း အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ အဲဒါအျပင္ အင္တာနက္ဆိုင္ေတြမွာ CCTV ေတြ တပ္ရမယ္ဆုိတာမ်ဳိးေတြ၊ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ဳိးစံုလုပ္ထားပါတယ္။ လုပ္လည္း လုပ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ေၾကာက္ရြံ႕မႈဆိုတာ ဒီႏုိင္ငံေရးအေပၚမွာ တည္တယ္။ လူထုက သူတုိ႔ကို မုန္းတီးမႈအေပၚမွာ ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းျဖစ္တယ္”
ခ်ဳပ္ကိုင္မႈေတြဟာ တိုးတက္မႈကို တားဆီးပိတ္ပင္တဲ့ အရာလို႔ ကိုေနမ်ဳိးေဝက ေကာက္ခ်က္ဆဲြပါတယ္။
“က်ေနာ္နဲ႔ ေထာက္ၾကန္႔မွာ အိမ္နားနီးခ်င္း ေနတဲ့သူေတြေတာင္ က်ေနာ္ လုပ္ေနတာေတြ ဟုတ္တိပတ္တိ မဖတ္ရဘူး။ စာရြက္ထုတ္ေပးမွ ဖတ္ရတယ္။ စာရြက္ဆိုတာ ေစ်းၾကီးတယ္ဗ်၊ မေပးႏုိင္ဘူး။ အိုင္တီသံုးၿပီး အင္တာနက္ကေန ျဖန္႔တဲ့ဟာက်ေတာ့ လြယ္တာေပါ့။ ေငြကုန္ေၾကးက် သက္သာတာေပါ့။ အစိုးရကေန ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ ဒီ အုိင္တီနည္းပညာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ဆုိတာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို ပိတ္မထား႐ံုပဲ”
အစိုးရက ဘယ္လိုပဲ တားဆီးပိတ္ပင္ေပမယ့္ ေက်ာ္လႊားအသံုးျပဳေနသူေတြ ရွိေနပါသတဲ့။ အေၾကာက္တရားနဲ႔ ပိတ္ပင္မႈကို ေက်ာ္လႊားမယ့္ သူေတြကေတာ့ ဒီကေန႔ေခတ္ လူငယ္ေတြ၊ ပညာတတ္ေတြပါလို႔ ဦးဝင္းတင္က ဆိုပါတယ္။
“သိသာထင္ရွားတာကေတာ့ ဒီအင္တာနက္တို႔ ဘာတို႔ကေနၿပီးေတာ့ သံုးေနတာပဲဗ်။ ဥပမာ ကေလးေတြ ေျပာေနဆိုေနတဲ့ စကားထဲမွာ သူတို႔ ဘယ္ေလာက္ပဲပိတ္ပိတ္ Proxy ဆိုတဲ့ နည္းေတြနဲ႔ သူတုိ႔ ဖြင့္လို႔ရတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာေနၾကတယ္။ ဆိုပါေတာ့ သာမန္အားျဖင့္ VOA, BBC, RFA, DVB တို႔ ဆိုတဲ့ဟာေတြကို သာမန္အားျဖင့္ လိုင္းေတြ ဖြင့္လို႔မရဘူးဗ်။ Google တို႔၊ facebook တို႔ဆိုတာေတာင္ လိုင္းေတြက ဖြင့္လို႔ မရခ်င္ဘူး။ သုိ႔ေသာ္ ဒါေတြကို ကေလးေတြက လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ပဲ Proxy ဆိုတဲ့ဟာေတြ၊ နည္းပညာေတြ သံုးၿပီး ဖြင့္သံုးေနတာပဲဗ်”
စစ္အစိုးရ တျဖစ္လဲ လူဝတ္လဲအစိုးရလို႔ အမ်ားက ေခၚဆိုေနၾကတဲ့ အစိုးရသစ္တရပ္ ရွိလာပါၿပီ။ အစိုးရရဲ႕ ေျပာင္းလိုက္တဲ့ မူဝါဒေတြထဲက ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ ႏုိင္ငံေတာ္သစ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အဓိက အေထာက္အကူျဖစ္မယ့္ အရာဟာ အင္တာနက္ပါလို႔ ေဒါက္တာျမတ္ဉာဏစိုးက ျမင္ပါတယ္။
“တိုင္းျပည္က တကယ္ေျပာင္းေနၿပီဆုိတာကို က်ေနာ္ လက္ခံပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရသစ္လည္း ေပၚလာၿပီ ဆိုေတာ့ အေရြ႔တခုကို သြားေနတယ္။ လိုအပ္တာေတြကို က်ေနာ္တို႔ဘက္က ကူညီေပးဖို႔လည္း ဝန္ေလးစရာ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအေနနဲ႔လည္း တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြမွာ နည္းနည္း ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ သြက္သြက္လက္လက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ လိုပါတယ္။ အခု ဒီအင္တာနက္ကိစၥဆိုရင္ တကယ္လုပ္မယ္ဆုိရင္ အင္မတန္လြယ္လြယ္ေလးပါ”
ေရြးေကာက္ပြဲကို ဆန္႔က်င္ၿပီး စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္သြားမယ္ဆိုတဲ့ ဦးဝင္းတင္ကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ တားဆီးေစကာမူ မရႏုိင္ဘူးဆိုတာ သက္ေသျပလို႔ ရပါတယ္လို႔ ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။
“ဒီလူငယ္ေတြ သုိ႔မဟုတ္လည္း နည္းပညာတတ္တဲ့ အတတ္ပညာရွင္ေတြအေနနဲ႔ သူတု႔ိ ဘယ္လိုပဲလုပ္လုပ္ ေက်ာ္လႊားၿပီးေတာ့ ေဖာက္ထြင္းၿပီးေတာ့ ကမၻာနဲ႔ ဆက္ေနတယ္။ အျခားေသာ မိတ္ေဆြမ်ားနဲ႔၊ ရဲေဘာ္ရဲဘက္မ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနတယ္ဆိုတာ ထင္ရွားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သူတို႔ ဘယ္လိုပဲ ပိတ္ပိတ္၊ ဆုိ႔ဆို႔ သိပ္ၿပီး ထိေရာက္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ရွိလိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္ သိပ္မထင္လွဘူး”
ဒီအထဲမွာ ေရြးေကာက္ပဲြဝင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြသစ္က အင္တာနက္ဟာ မရွိမျဖစ္ပါလို႔ ဆိုပါတယ္။
မတူကြဲျပားျခင္းနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါတီက ကုိေနမ်ဳိးေဝကေတာ့ “အင္တာနက္မရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ ပါတီ မေထာင္ဘူးဗ်” တဲ့။ ပါတီရန္ပံုေငြ ခ်ဳိ႕တဲ့တဲ့ သူတို႔အတြက္ အင္တာနက္ဟာ အေကာင္းဆံုး စည္း႐ံုးေရး လက္နက္ပါလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
“ပါတီမွာ သူေဌးဆိုတာ တေယာက္မွ မပါဘူး။ ရန္ပံုေငြ ရွိတဲ့သူ မပါဘူး။ ဥပမာဆုိလိုတာက ပါတီရဲ႕ တည္ေထာင္သူေတြေပါ့။ ပါတီတည္ေထာင္သူေတြက ငမြဲေတြခ်ည္းပဲ”
လက္ရွိ အင္တာနက္ထိန္းခ်ဳပ္ထားမႈစနစ္ျပ ပံု
အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအင္အားစု NDF ပါတီရဲ႕ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္အမတ္ ေဒါက္တာျမတ္ဉာဏစိုးကလည္း အင္တာနက္ဟာ ကေန႔ကမၻာအျပင္ ျမန္မာေတြအတြက္ပါ အဓိကလိုအပ္လာၿပီလို႔ ႐ႈျမင္ပါတယ္။
“အင္တာနက္ဆိုတာ ဇိမ္ခံပစၥည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံေရးသမားမွ မဟုတ္ဘူး၊ ေက်ာင္းသားမွ မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ဆံုး ရဟန္းေတာ္ေတြ ေလာကုတၱရာစာေပေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါမွာ အိႏၵိယတို႔၊ သီရိလကၤာတို႔နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ဒီလိုပူးတြဲေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အင္တာနက္ဆိုတာက ေန႔စဥ္ မရွိမျဖစ္သုံးစြဲရတဲ့ ပစၥည္းတခုလိုမ်ဳိး ျဖစ္လာပါၿပီ”
အဲဒီလို လိုအပ္ခ်က္အျဖစ္ ႐ႈျမင္သူေတြ ရွိေနေပမယ့္လည္း လူဦးေရ သန္း ၅ဝ ေက်ာ္ရွိတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အင္တာနက္ သုံးစြဲသူ ၃ သိန္းပဲ ရွိတယ္လို႔ ျပင္သစ္အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခား သတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ RSF ရဲ႕ စာရင္းက ဆိုေနပါတယ္။
သံုးစဲြသူ အနည္းအမ်ားအေပၚ ေစာဒက တက္ဖြယ္ရွိေပမယ့္
တကယ္တမ္းမွာ အင္တာနက္ဟာ ျမန္မာျပည္သားေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘဝအတြက္ အေရးၾကီးမၾကီးက ေမးခြန္း ထုတ္စရာပင္။“ယေန႔ေခတ္ကမၻာမွာ အင္တာနက္မသံုးဘူးဆိုရင္ အကန္းနဲ႔ တူမွာေပါ့။ မ်က္မျမင္နဲ႔ တူမွာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔က ကမၻာၾကီးေပၚမွာ မ်က္စိဖြင့္၊ နားစြင့္ၿပီးေတာ့ ေနဖို႔ လိုတယ္ေလ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ Information ဆိုတာက ရႏိုင္ေလ၊ ေကာင္းေလပဲ။ ဘာေတြျဖစ္ေနလဲ၊ ကမၻာေပၚမွာ ဘာေတြေျပာင္းလဲေနလဲ။ ဒီဟာေတြကို က်ေနာ္ ယူပါတယ္။ ေနာက္တခုက လႊတ္ေတာ္မွာ က်ေနာ္ တင္သြားတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီ Data (အခ်က္အလက္) ေတြအတြက္ လုိအပ္တဲ့အပိုင္းေတြ သံုးပါတယ္၊ ယူပါတယ္” လို႔ ေဒါက္တာျမတ္ဉာဏစိုးက သူ႔အတြက္ အင္တာနက္ အသံုးတည့္ရပံုကို နမူနာတခုျပ ေျပာပါတယ္။
လႊတ္ေတာ္ကိစၥအတြက္သာ မဟုတ္ဘဲ ျပည္တြင္းျပည္ပ ခ်ိတ္ဆက္မႈေတြနဲ႔ လူထုလႈပ္ရွားမႈ လုပ္ငန္းေတြမွာပါ အသံုးဝင္ပါတယ္လို႔ ေျပာသူကေတာ့ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ ပါတီဝက္ဆိုက္ေထာင္ခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ရဲ႕ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ဦးဝင္းတင္ပါ။
“ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရးဟာ ပိုၿပီးေတာ့ နည္းနည္းေလး ေကာင္းမြန္လာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရပါတယ္။ ဒါ့ထက္ ပိုေျပာႏုိင္တာက က်ေနာ္တု႔ိရဲ႕ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္တဲ့ ေနရာမွာေတာ့ အမ်ားၾကီးကို အက်ဳိးရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဝက္ဆိုက္ဆိုရင္ ဖတ္တဲ့သူေတြ၊ အၾကံေပးတဲ့သူေတြ အမ်ားၾကီး ေပၚလာတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ NLD ဝက္ဆုိက္ကို ဝင္ၾကည့္ရေကာင္းမွန္း သိလာတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္ပနဲ႔ ဆက္သြယ္လုပ္ကိုင္တဲ့ ေနရာမွာေတာ့ အမ်ားၾကီး က်ယ္ျပန္႔လာတယ္”
ပါတီအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကေပမယ့္ သံုးစြဲရာမွာ အင္တာနက္ျမန္ႏႈန္း ေလးလံၾကန္႔ၾကာလို႔ အခ်ိန္ကုန္ လူပန္းသလို အစိုးရ ပိတ္ပင္ကန္႔သတ္ခ်က္ မ်ားလြန္းလို႔ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ေပ်ာက္ဆုံးေနတယ္ဆိုတဲ့ ညည္းတြားသံေတြကလည္း စိန္ေခၚေနျပန္ပါတယ္။
“အဓိက ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ေႏွးတာပါ။ ကြန္နက္ရွင္ မိေအာင္လို႔ အေတာ္ၾကိဳးစားရပါတယ္။ ကြန္နက္ရွင္ေလး မိလို႔ သံုးေနတုန္းရွိေသး ျပန္ျပဳတ္သြားတာေပါ့ေလ။ ဒီအေပၚမွာ အခ်ိန္ေပးရလြန္းအားၾကီးတယ္ေပါ့။ ကြန္နက္ရွင္ နည္းတာရယ္၊ သံုးရတဲ့အခါမွာ ေႏွးတာရယ္။ ဒါက အဓိကပါပဲ” လုိ႔ ေဒါက္တာျမတ္ဉာဏစိုး ေျပာပါတယ္။
အင္တာနက္သံုးစြဲမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ အင္တာနက္ဆိုင္ေတြမွာ လံုၿခံဳေရးကင္မရာ တပ္ခိုင္းတာ၊ သံုးစြဲမႈမွတ္တမ္း ဝင္စစ္တာေတြကလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သံုးစြဲသူဦးေရ ေလ်ာ့က်သြားလို႔ ဆုိင္ရွင္ေတြရဲ႕ ဝင္ေငြ က်ဆင္းလာတာေၾကာင့္ ညည္းတြားသံေတြ ၾကားရျပန္ပါတယ္။
“ျပည္သူလူထုကလည္း အင္တာနက္ကို အိမ္ေတြမွာ မသံုးႏုိင္ဘူး။ ဆိုင္ေတြမွာ သြားသံုးရတယ္။ ဆိုင္ေတြမွာလည္း ႏုိ္င္ငံေရးဝက္ဆိုက္မ်ား မၾကည့္ရဆိုတဲ့ စာတန္းေတြက ရွိေနတယ္။ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဟာေတြကို ၾကည့္တာ႐ႈတာ ေတာ္ေတာ္နည္းသြားၿပီ။ ေသာင္းဂဏန္းေလာက္ပဲ ရွိေတာ့တယ္” လုိ႔ ကိုေနမ်ဳိးေဝက ဆိုပါတယ္။
အစိုးရက အင္တာနက္စင္စစ္ကို သံုးခြင့္မျပဳဘဲ တဆင့္ခံ အင္ထရာနက္အဆင့္ကိုပဲ ခြင့္ျပဳထားတာပါ။
၂ဝ၁ဝ အထိ Internet Service Provider (ISP) ႏွစ္ခုပဲ အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။ စာတိုက္ႏွင့္ ေၾကးနန္းဝန္ၾကီးဌာန ISP က ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာန အပါအဝင္ အစိုးရဌာနေတြအားလံုးနဲ႔ ADSL/Dial-up စနစ္ သံုးစြဲသူေတြကို ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးပါတယ္။ ရတနာပံု တယ္လီပို႔စ္ပိုင္ ISP ကေတာ့ Dial-up, ADSL, FTTH, Wireless/Boradband စနစ္နဲ႔ သံုးစြဲသူေတြကို ဝန္ေဆာင္မႈေပးတယ္လို႔ ျပည္ပအေျခစိုက္ ျမန္မာသတင္းသမဂၢ BMA ရဲ႕ “အမ်ဳိးသားအဆင့္ ရတနာပံု ျမန္မာ Web Portal - ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေလာ? ဖိႏွိပ္မႈေလာ?” ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
အဲဒီ ISP ႏွစ္ခုအထက္မွာ ဟံသာဝတီ အမ်ဳိးသား Gate Way ရွိၿပီး အဲဒီကတဆင့္ ႏုိင္ငံတကာ အင္တာနက္ လိုင္းေတြကို ခ်ိတ္ဆက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အင္တာနက္သံုးစြဲခ်ိန္မွာ ဆာဗာအဆင့္ဆင့္ကို ျဖတ္ရတာေၾကာင့္ ျမန္ႏႈန္းေႏွးေကြးတာေတြ ျဖစ္လာေစပါတယ္။
၂ဝ၁ဝ ေအာက္တိုဘာေနာက္ပိုင္း စစ္အစိုးရက အင္တာနက္လုိင္းစနစ္ကို ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးလာပါတယ္။ ISP စနစ္သစ္မွာ စာတိုက္ႏွင့္ ေၾကးနန္း ISP နဲ႔ ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာန ISP ဆိုၿပီး ပင္မ ႏွစ္ခု ျပန္ျဖစ္လာပါတယ္။ ရတနာပံု တယ္လီပို႔စ္ ISP ကေတာ့ စာတိုက္ႏွင့္ ေၾကးနန္းဝန္ၾကီး ISP ေအာက္မွာ ထားေတာ့မွာပါ။
ထူးျခားခ်က္အေနနဲ႔ ရတနာပံု တယ္လီပို႔စ္ပိုင္ ISP ကေနၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူေတြကို ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးသြားေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟံသာဝတီ အမ်ဳိးသား Gate Way ကေတာ့ အရင္အတုိင္းပဲ ရွိေနမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အင္တာနက္သံုးသူေတြကို ကန္႔သတ္မယ္ဆိုရင္ ရတနာပံုတယ္လီပို႔စ္ တခုထဲနဲ႔ပဲ ျပဳလုပ္ႏုိင္ၿပီလို႔ ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပထားပါေသးတယ္။
ဒါတင္ပဲလားဆိုေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တင္းက်ပ္တဲ့ ဥပေဒေတြကလည္း အင္တာနက္ သံုးစြဲမႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနဆဲပါ။ျမန္မာအစုိးရက သတင္းဆက္သြယ္ေရး နည္းပညာ (ICT) ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဥပေဒ ၃ ခု ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ ဒီဥပေဒေတြက ျမန္မာကြန္ပ်ဴတာ သိပၸံဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ဥပေဒ၊ Wide Area Network ဥပေဒႏွင့္ အီလက္ထရြန္းနစ္ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ဥပေဒတို႔ပါ။
၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ အီလက္ထရြန္းနစ္ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ဥပေဒရဲ႕ အပုိဒ္ခြဲ ၃၃ မွာဆိုရင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ လံုၿခံဳေရး၊ တရားဥပေဒ စုိးမိုးေရး၊ ႏုိင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရး၊ အမ်ဳိးသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး၊ ႏုိင္ငံေတာ္ စီးပြားေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသား ယဥ္ေက်းမႈကုိ ထိခုိက္ေစသည့္ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူမ်ားကုိ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္အထိ (သုိ႔မဟုတ္) ၾကီးေလးေသာ ေငြဒဏ္ (သုိ႔မဟုတ္) ေထာင္ဒဏ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္ ႏွစ္ရပ္စလံုး ခ်မွတ္အျပစ္ေပးႏုိင္သည္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။
ဒီဥပေဒေတြေၾကာင့္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ လႈပ္ရွားတက္ၾကြသူေတြ၊ ေနဘုန္းလတ္ အပါအဝင္ ဘေလာ့ဂ္ဂါတခ်ဳိ႕ အခုခ်ိန္ထိ ေထာင္ထဲမွာ ရွိေနၾကတုန္းပါ။
ဒီလို တင္းက်ပ္မႈ၊ ဘေလာ့ဂ္ဂါေတြ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံရမႈေတြေၾကာင့္ RSF က ျမန္မာႏုိင္ငံကို အင္တာနက္ရဲ႕ ရန္သူစာရင္းသြင္းထားၿပီး အေမရိကန္ အေျခစိုက္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ Freedom House ကလည္း အင္တာနက္ လြတ္လပ္ခြင့္မွာ ဒုတိယအခ်ဳိးေဖာက္ဆံုးအေနနဲ႔ မွတ္တမ္းတင္ထားတာပါ။
မရွိမျဖစ္ သံုးစြဲသင့္လာၿပီျဖစ္တဲ့ အင္တာနက္ကို ျမန္မာအစိုးရက ဘာေၾကာင့္ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ရလဲဆိုရင္ အေၾကာက္တရားပဲလို႔ ဦးဝင္းတင္က ယူဆပါတယ္။
“သူတို႔ (အစိုးရ) က ေၾကာက္ရြံ႕မႈအေပၚမွာ တည္ၿပီးေတာ့ အင္တာနက္သံုးစြဲမႈေတြကို အမ်ဳိးမ်ဳိး ခ်ဳပ္ကိုင္လာပါတယ္။ ခ်ဳပ္ကိုင္လာတဲ့အတြက္ အင္တာနက္ဆိုင္ေတြ၊ ကေဖးေတြဆိုရင္ ဘယ္လိုင္းေတြ ဘယ္လုိင္းေတြ ဘာေတြ ပိတ္ပါတို႔ လုိင္းေတြ ဝင္လို႔မရတာ ပိတ္တာက တပိုင္း၊ ေနာက္ လိုင္းေတြကို ေႏွးေအာင္ လုပ္တာတို႔၊ ဒါေတြကလည္း အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ အဲဒါအျပင္ အင္တာနက္ဆိုင္ေတြမွာ CCTV ေတြ တပ္ရမယ္ဆုိတာမ်ဳိးေတြ၊ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ဳိးစံုလုပ္ထားပါတယ္။ လုပ္လည္း လုပ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ေၾကာက္ရြံ႕မႈဆိုတာ ဒီႏုိင္ငံေရးအေပၚမွာ တည္တယ္။ လူထုက သူတုိ႔ကို မုန္းတီးမႈအေပၚမွာ ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းျဖစ္တယ္”
ခ်ဳပ္ကိုင္မႈေတြဟာ တိုးတက္မႈကို တားဆီးပိတ္ပင္တဲ့ အရာလို႔ ကိုေနမ်ဳိးေဝက ေကာက္ခ်က္ဆဲြပါတယ္။
“က်ေနာ္နဲ႔ ေထာက္ၾကန္႔မွာ အိမ္နားနီးခ်င္း ေနတဲ့သူေတြေတာင္ က်ေနာ္ လုပ္ေနတာေတြ ဟုတ္တိပတ္တိ မဖတ္ရဘူး။ စာရြက္ထုတ္ေပးမွ ဖတ္ရတယ္။ စာရြက္ဆိုတာ ေစ်းၾကီးတယ္ဗ်၊ မေပးႏုိင္ဘူး။ အိုင္တီသံုးၿပီး အင္တာနက္ကေန ျဖန္႔တဲ့ဟာက်ေတာ့ လြယ္တာေပါ့။ ေငြကုန္ေၾကးက် သက္သာတာေပါ့။ အစိုးရကေန ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ ဒီ အုိင္တီနည္းပညာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ဆုိတာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို ပိတ္မထား႐ံုပဲ”
အစိုးရက ဘယ္လိုပဲ တားဆီးပိတ္ပင္ေပမယ့္ ေက်ာ္လႊားအသံုးျပဳေနသူေတြ ရွိေနပါသတဲ့။ အေၾကာက္တရားနဲ႔ ပိတ္ပင္မႈကို ေက်ာ္လႊားမယ့္ သူေတြကေတာ့ ဒီကေန႔ေခတ္ လူငယ္ေတြ၊ ပညာတတ္ေတြပါလို႔ ဦးဝင္းတင္က ဆိုပါတယ္။
“သိသာထင္ရွားတာကေတာ့ ဒီအင္တာနက္တို႔ ဘာတို႔ကေနၿပီးေတာ့ သံုးေနတာပဲဗ်။ ဥပမာ ကေလးေတြ ေျပာေနဆိုေနတဲ့ စကားထဲမွာ သူတို႔ ဘယ္ေလာက္ပဲပိတ္ပိတ္ Proxy ဆိုတဲ့ နည္းေတြနဲ႔ သူတုိ႔ ဖြင့္လို႔ရတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာေနၾကတယ္။ ဆိုပါေတာ့ သာမန္အားျဖင့္ VOA, BBC, RFA, DVB တို႔ ဆိုတဲ့ဟာေတြကို သာမန္အားျဖင့္ လိုင္းေတြ ဖြင့္လို႔မရဘူးဗ်။ Google တို႔၊ facebook တို႔ဆိုတာေတာင္ လိုင္းေတြက ဖြင့္လို႔ မရခ်င္ဘူး။ သုိ႔ေသာ္ ဒါေတြကို ကေလးေတြက လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ပဲ Proxy ဆိုတဲ့ဟာေတြ၊ နည္းပညာေတြ သံုးၿပီး ဖြင့္သံုးေနတာပဲဗ်”စစ္အစိုးရ တျဖစ္လဲ လူဝတ္လဲအစိုးရလို႔ အမ်ားက ေခၚဆိုေနၾကတဲ့ အစိုးရသစ္တရပ္ ရွိလာပါၿပီ။ အစိုးရရဲ႕ ေျပာင္းလိုက္တဲ့ မူဝါဒေတြထဲက ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ ႏုိင္ငံေတာ္သစ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အဓိက အေထာက္အကူျဖစ္မယ့္ အရာဟာ အင္တာနက္ပါလို႔ ေဒါက္တာျမတ္ဉာဏစိုးက ျမင္ပါတယ္။
“တိုင္းျပည္က တကယ္ေျပာင္းေနၿပီဆုိတာကို က်ေနာ္ လက္ခံပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရသစ္လည္း ေပၚလာၿပီ ဆိုေတာ့ အေရြ႔တခုကို သြားေနတယ္။ လိုအပ္တာေတြကို က်ေနာ္တို႔ဘက္က ကူညီေပးဖို႔လည္း ဝန္ေလးစရာ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအေနနဲ႔လည္း တခ်ဳိ႕ကိစၥေတြမွာ နည္းနည္း ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ သြက္သြက္လက္လက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ လိုပါတယ္။ အခု ဒီအင္တာနက္ကိစၥဆိုရင္ တကယ္လုပ္မယ္ဆုိရင္ အင္မတန္လြယ္လြယ္ေလးပါ”
ေရြးေကာက္ပြဲကို ဆန္႔က်င္ၿပီး စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္သြားမယ္ဆိုတဲ့ ဦးဝင္းတင္ကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ တားဆီးေစကာမူ မရႏုိင္ဘူးဆိုတာ သက္ေသျပလို႔ ရပါတယ္လို႔ ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။
“ဒီလူငယ္ေတြ သုိ႔မဟုတ္လည္း နည္းပညာတတ္တဲ့ အတတ္ပညာရွင္ေတြအေနနဲ႔ သူတု႔ိ ဘယ္လိုပဲလုပ္လုပ္ ေက်ာ္လႊားၿပီးေတာ့ ေဖာက္ထြင္းၿပီးေတာ့ ကမၻာနဲ႔ ဆက္ေနတယ္။ အျခားေသာ မိတ္ေဆြမ်ားနဲ႔၊ ရဲေဘာ္ရဲဘက္မ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနတယ္ဆိုတာ ထင္ရွားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သူတို႔ ဘယ္လိုပဲ ပိတ္ပိတ္၊ ဆုိ႔ဆို႔ သိပ္ၿပီး ထိေရာက္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ရွိလိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္ သိပ္မထင္လွဘူး”
